Dự án đoạt giải có tên gọi “From Knowledge to Impact: Amplifying Women’s Influence in Trade through WCP – FTU” (tạm dịch: “Từ Tri thức đến Hành động: Nâng Tầm Vai trò của Phụ nữ trong Thương mại thông qua Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương”), là một sáng kiến thể hiện rõ nét định hướng chiến lược, liên ngành và nhạy cảm giới trong toàn bộ thiết kế và triển khai của Chương trình. Trong rất nhiều hồ sơ gửi về từ các thành viên và quan sát viên của WTO, chỉ năm quốc gia được lựa chọn để trao giải. Dự án của Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương là đại diện duy nhất của Việt Nam được nhận giải thưởng và được xếp trong hạng mục “Trao quyền cho thanh niên theo khía cạnh giới”. Đây là một sự ghi nhận đặc biệt cho những nỗ lực nổi bật của Chương trình trong việc lồng ghép yếu tố giới vào thương mại, đồng thời tạo ra không gian trao quyền thực chất cho phụ nữ trẻ trong lĩnh vực học thuật, chính sách và kinh doanh quốc tế.  

Chương trình WCP – FTU được triển khai từ năm 2022 trong khuôn khổ giai đoạn 3 của Sáng kiến WTO Chairs Programme – một sáng kiến toàn cầu do WTO tài trợ toàn diện. Trường Đại học Ngoại thương hiện là đơn vị duy nhất tại Việt Nam được lựa chọn trong mạng lưới này. Trong hơn ba năm triển khai, Chương trình đã tổ chức nhiều hoạt động thực tiễn như hội thảo quốc tế, khoá đào tạo chuyên sâu, tọa đàm chính sách, kết nối doanh nghiệp, và xuất bản nghiên cứu chính sách – trong đó yếu tố bình đẳng giới luôn là một định hướng xuyên suốt. Với giải thưởng này, các Đồng Chủ tịch Nhóm Công tác Liên chính phủ (IWG Co-Chairs) đã nhấn mạnh: “Để đạt được các mục tiêu bình đẳng giới trong thương mại, chính phủ cần sự đồng hành từ giới học thuật và các bên liên quan khác. Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương không chỉ thể hiện vai trò tiên phong của một tổ chức giáo dục mà còn thách thức các chuẩn mực xã hội, mở rộng tiếp cận giáo dục công bằng – đặc biệt cho các cộng đồng dễ bị tổn thương và vùng sâu, vùng xa, là hình mẫu cho các sáng kiến tương tự trên toàn cầu”.

Lễ trao giải đã diễn ra vào ngày 02/07/2025 tại trụ sở của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ở Geneva, Thụy Sĩ. Tham dự buổi lễ có ông Phạm Quang Huy – Tham tán Công sứ, Phó Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva; bà Nguyễn Minh Phương – Tham tán, Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva và bà Trịnh Thị Thu Hương – Giám đốc Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương.

Với giải thưởng này, Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương không chỉ góp phần khẳng định vai trò tiên phong của giáo dục đại học Việt Nam trong thúc đẩy thương mại nhạy cảm giới, mà còn thể hiện cam kết bền vững trong việc trao quyền cho phụ nữ và thanh niên thông qua tiếp cận tri thức, xây dựng chính sách và phát triển hội nhập công bằng trong thương mại toàn cầu.

Ông Phạm Quang Huy – Tham tán Công sứ, Phó Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva và PGS, TS Trịnh Thị Thu Hương – Giám đốc Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương nhận giải thưởng từ WTO

Đại sứ các nước Anh, Cabo Verde và El Salvador – đồng Chủ tịch nhóm công tác không chính thức về Thương mại và Giới đã tổ chức trao “Giải thưởng quốc tế về bình đẳng giới trong thương mại”.

Ông Phạm Quang Huy – Tham tán Công sứ, Phó Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva phát biểu tại buổi lễ trao giải

PGS, TS Trịnh Thị Thu Hương – Giám đốc Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương phát biểu về Chương trình

1. Tọa đàm với chủ đề “Access to finance, including of trade finance”: Được tổ chức vào tháng 2/2024, toạ đàm có sự tham gia của đại diện của WTO và Công ty Tài chính Quốc tế IFC đã trình bày kết quả của báo cáo chung về Tài trợ thương mại mới được công bố năm 2023. Theo sau đó, các chuyên gia của WTO, IFC, Đại học Ngoại Thương và đại diện từ chính phủ Việt Nam đã cùng tiến hành thảo luận để làm rõ các vấn đề liên quan tới tiếp cận tài chính, đặc biệt là việc tiếp cận các khoản vay ngắn và dài hạn nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp khi tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

2. Khóa đào tạo “Phương pháp Nghiên cứu trong Thương mại quốc tế cho giảng viên trẻ”: Khoá đào tạo được khai giảng tại Hà Nội vào tháng 5/2024 với 16 buổi học bao gồm 2 phần Cơ bản và Nâng cao. Nội dung khóa đào tạo có sự kết hợp lý thuyết, hướng dẫn thực hành, và hoạt động mentoring dưới sự dẫn dắt bởi các chuyên gia, giảng viên hàng đầu, khóa đào tạo đã trang bị cho gần 15 giảng viên trẻ của trường ĐH Ngoại thương và cán bộ trẻ của cơ quan quản lý nhà nước những phương pháp cũng như ký năng cơ bản về nghiên cứu trong thương mại quốc tế.

3. Tọa đàm lấy ý kiến cho đề cương khóa học “Thương mại số trong kỷ nguyên mới: Từ quy định đến thực tiễn”: Tọa đàm được tổ chức tổ chức vào tháng 6/2024 nhằm lấy ý kiến đóng góp từ các chuyên gia và thành viên của chương trình WTO Chairs để có những chỉnh sửa cần thiết và quan trọng về mục tiêu của khoá học, nội dung chi tiết các chủ đề trong khoá học, thời lượng và các chuyên gia giảng dạy cho chương trình đào tạo ngắn hạn được đưa vào chương trình giảng dạy trong thời gian tới của Chương trình.

4. Khóa học ngắn hạn về “Các vấn đề phi thương mại trong thương mại quốc tế – Trade and Other Concerns”: Được tổ chức tại Đà Nẵng vào tháng 7/2024, khóa học đã thu hút sự tham gia của nhiều học viên đến từ sở, ban ngành của thành phố Đà Nẵng, một số tỉnh miền Trung cũng như giảng viên giảng dạy về kinh tế, pháp luật, môi trường… của một số trường đại học trên địa bàn TP. Đà Nẵng. Khoá học đã cung cấp cho các học viên các kiến thức, hiểu biết về thương mại và các vấn đề phi thương mại ở cả góc độ vi mô và vĩ mô, mối quan hệ giữa các vấn đề thương mại và phi thương mại trong bối cảnh mới của thương mại quốc tế.

5. Sự kiện Hội nghị thường niên năm 2024 của Chương trình WTO Chairs: Tháng 06/2024, TS Vũ Kim Ngân – Đại diện Chương trình WTO Chairs tại trường ĐH Ngoại thương đã tham dự Hội nghị thường niên năm 2024 của Chương trình WTO Chairs tại Geneva và có phần trình bày về nội dung tập trung vào các vấn đề liên quan đến thương mại và biến đổi khí hậu, cũng như nỗ lực của Việt Nam nhằm tăng cường vai trò của thương mại trong việc thích ứng và giảm thiểu các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Trong khuôn khổ Hội nghị, TS. Vũ Kim Ngân cũng đã tham gia phiên họp dành riêng cho các Chương trình Chairs của châu Á để cùng thảo luận về phương hướng hợp tác và phát triển hoạt động giữa các nước trong khu vực đối với cả ba trụ cột: Nghiên cứu, Phát triển chương trình đào tạo và Hoạt động đối ngoại, tổ chức sự kiện.

6. Hội thảo chuyên đề “Chủ động vận dụng và ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại trong thương mại quốc tế”: Tháng 08/2024, trường ĐH Ngoại thương, phối hợp với Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), WCP – FTU đã tổ chức thành công hội thảo khoa học với chủ đề “Chủ động vận dụng và ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại trong thương mại quốc tế”. Hội thảo bao gồm các phiên trình bày và thảo luận bàn tròn, tập trung vào thực tiễn điều tra, kinh nghiệm và giải pháp ứng phó với phòng vệ thương mại của doanh nghiệp Việt Nam. Các chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao nhận thức, phối hợp thông tin và cải thiện năng lực của doanh nghiệp trong bối cảnh bảo hộ thương mại gia tăng. Hội thảo cũng cung cấp góc nhìn toàn diện về xu hướng toàn cầu và định hướng giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động bảo vệ lợi ích kinh tế trong thương mại quốc tế.

7. Hội thảo quốc tế với chủ đề “Rethinking international trade in response to emerging challenges”: Tổ chức tại trường Đại học Ngoại thương vào tháng 10/2024, hội thảo quy tụ sự tham gia của hơn 150 đại biểu là đại diện của các Đại sứ quán, chuyên gia trong nước và quốc tế, các cơ quan quản lý Nhà nước, các trường Đại học, các tổ chức, doanh nghiệp. Tại hội thảo, các đại biểu đã cùng nhau trao đổi về những thách thức mà hệ thống thương mại quốc tế đang đối mặt, từ những vấn đề hiện hữu của thể chế toàn cầu và các quy tắc lỗi thời của WTO, căng thẳng địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ mới, an ninh quốc gia được viện dẫn để biện minh cho các biện pháp hạn chế thương mại, phi toàn cầu hóa, tái toàn cầu hóa, thiếu sự lãnh đạo và thống nhất chung trong môi trường quốc tế, …. Từ đó đề xuất những định hướng tiếp theo để hệ thống thương mại ổn định và mạnh mẽ trở lại. Các chuyên gia cũng tập trung và nhấn mạnh tới hoạt động thương mại quốc tế tại Việt Nam và cho rằng, Việt Nam trong thời gian tới, với việc tập trung phát huy nội lực, chuyển đổi kinh tế số, tăng trưởng xanh sẽ tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

8. Hội thảo “Thương mại quốc tế trong bối cảnh mới: Cơ hội và thách thức cho nông sản Việt”: Hội thảo do Chương trình WTO Chair tại Trường Đại học Ngoại thương phối hợp với Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng với Sở Công thương Tỉnh Bạc Liêu tổ chức tại tỉnh Bạc Liêu, quy tụ sự tham gia của nhiều cơ quan quản lý nhà nước cũng như chuyên gia trong lĩnh vực thương mại nông sản. Hội thảo là cơ hội để các đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp, cơ quan hoạch định và thực thi chính sách cùng các bên liên quan trao đổi để tìm ra những giải pháp giúp nông sản của Việt Nam vượt qua được những thách thức mới trong thương mại quốc tế và tiếp tục là một trong những động lực, trụ cột của hoạt động ngoại thương.

9. Hội thảo Quốc gia về Luật Công nghệ lần thứ 28 (NYCU): Tháng 11/2024, PGS, TS Trịnh Thị Thu Hương – Giám đốc Chương trình WTO Chair tại Trường ĐH Ngoại thương cùng các thầy cô là thành viên Chương trình đã đại diện tham dự Hội thảo tại Đài Loan. Sự tham gia của các thành viên từ Chương trình WCP – FTU không chỉ nâng cao uy tín của chương trình mà còn khẳng định vai trò của Trường Đại học Ngoại thương trong việc đóng góp vào các nghiên cứu và giải pháp chính sách toàn cầu. Hội thảo cũng mở ra cơ hội hợp tác và trao đổi với các chuyên gia quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho những nghiên cứu tiếp theo và sự phát triển bền vững trong lĩnh vực luật công nghệ và môi trường tại Việt Nam.

10. Các kết quả nghiên cứu khác: Bên cạnh các hoạt động trên, các thành viên của chương trình WTO Chair tại Trường ĐH Ngoại thương đã công bố 5 bài nghiên cứu và 4 bài tóm tắt chính sách, góp phần không nhỏ vào thành công của trụ cột nghiên cứu trong năm 2024.

Những hoạt động nổi bật trên đã đánh dấu một năm sôi động và đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận của Chương trình. Những thành quả trên chính là kết quả của những nỗ lực không ngừng của từng thành viên trong Ban quản lý chương trình. Với những kết quả này, chúng ta có thể kỳ vọng vào một năm 2025 đầy triển vọng và tiếp tục là một năm thành công của chương trình.

Dự án WTO chair được đưa ra vào năm 2010, với mục đích nâng cao kiến thức và hiểu biết về hệ thống thương mại giữa các học giả và các nhà hoạch định chính sách ở các nước đang phát triển thông qua các hoạt động xây dựng chương trình giảng dạy, nghiên cứu và tiếp cận của các trường đại học và cơ quan nghiên cứu.
Các tổ chức học thuật được nắm giữ WTO chair nhận được hỗ trợ trong các lĩnh vực nghiên cứu, phát triển chương trình giảng dạy và các hoạt động tiếp cận cộng đồng. Những người chủ trì được lựa chọn thông qua một quá trình cạnh tranh. Năm 2009, mười bốn tổ chức đầu tiên được chọn làm WTO chair với nhiệm kỳ 4 năm. Đến tháng 5 năm 2014, có thêm bảy tổ chức được thêm vào Dự án.

Sau khi kêu gọi nộp đơn cho Giai đoạn III của Dự án, WTO đã nhận được hơn 120 đơn. Sau quá trình tuyển chọn, có 17 cơ sở được chọn tham gia vào mạng lưới của WCP vào tháng 12 năm 2021. Các đại diện của Dự án trên toàn cầu được đa dạng hoá hơn, với mạng lưới hiện bao gồm 36 trường đại học.

Các mục tiêu chính của Dự án là:

• Thúc đẩy nghiên cứu các vấn đề liên quan đến thương mại và làm nổi bật sự phù hợp của chính sách
• Hỗ trợ phát triển và cung cấp các khóa học về thương mại quốc tế và cung cấp hỗ trợ giảng dạy
• Khuyến khích các hoạt động tiếp cận cộng đồng
• Thu thập thông tin và thúc đẩy chia sẻ kiến thức về thương mại quốc tế
• Thiết lập một mạng lưới các học giả gắn bó

FTU WTO chair

Trường Đại học Ngoại thương (FTU) chính thức trở thành một trong 17 cơ sở giáo dục được lựa chọn từ 126 cơ sở của 54 quốc gia trên thế giới, trở thành cơ sở giáo dục duy nhất tại Việt Nam được lựa chọn tham gia Dự án WTO chair (WCP) đợt 3 từ năm 2022 đến năm 2026.

Mục tiêu chung của WCP – FTU là “Tăng cường sự hợp tác giữa các doanh nghiệp, học viện và chính phủ trong việc thực hiện cam kết của Việt Nam trong WTO và các FTA mới”.

FTU tổ chức các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và tiếp cận cộng đồng với sự phối hợp của các đối tác đại diện cho các bên liên quan như: Bộ Công Thương, VCCI, trung tâm WTO và một số hiệp hội thương mại… nhằm giải quyết khoảng cách lớn giữa việc thực hiện các cam kết của Nhà nước từ góc độ chính sách và vai trò của các bên liên quan, từ đó đề xuất các giải pháp kết nối các bên liên quan khác nhau trong việc thực hiện các cam kết của Việt Nam trong WTO cũng như các FTA thế hệ mới.

Các giá trị mà WCP – FTU mang lại cho các bên liên quan

1. Nâng cao năng lực cho khu vực công, đặc biệt là các cơ quan chức năng / chính quyền địa phương để hiểu, áp dụng, hướng dẫn và kết nối với các bên trong ngành nhằm thực hiện đúng và hiệu quả các cam kết của Việt Nam trong WTO và các FTA.

2. Nâng cao năng lực cho các nhà hoạch định chính sách để hợp tác với các bên trong ngành và các cơ quan nghiên cứu / học viện trong việc xây dựng cơ cấu lại nền kinh tế và các chính sách xã hội khác (ví dụ: các vấn đề về môi trường và lao động) dưới tác động của các cam kết thương mại.

3. Nâng cao năng lực cho các tác nhân trong ngành (như SMEs, hiệp hội thương mại …) để tận dụng các cam kết mà chính phủ đã ký, tương tác và tham vấn với khu vực công trong quá trình đàm phán giữa chính phủ với chính phủ, và để ký kết các hiệp định thương mại trong tương lai với các giao dịch tốt hơn.

4. Nâng cao năng lực nghiên cứu của FTU cho giảng viên, phát triển khả năng kết nối hoạt động nghiên cứu và giảng dạy của FTU với các cơ quan trong ngành cũng như với khu vực công thông qua kinh nghiệm từ các chuyên gia quốc tế từ WTO và các tổ chức nghiên cứu và giáo dục khác trên thế giới.

5. Xây dựng mạng lưới nghiên cứu, tham vấn và kết nối với các tác nhân trong ngành (doanh nghiệp) và khu vực công (cơ quan nhà nước / chính quyền), với FTU là trung tâm điều phối, trong việc thực hiện các cam kết thương mại, thông qua hệ thống trang web, ứng dụng, và báo cáo thường niên.

Các hoạt động dự kiến do FTU thực hiện trong dự án

• Hoạt động nghiên cứu
• Hoạt động đào tạo
• Hoạt động sự kiện và hợp tác

Hoạt động nghiên cứu

• Nghiên cứu về hiệu quả thực hiện cam kết gần đây + Điểm nghẽn
• Nghiên cứu về:
  Vai trò của các bên liên quan khác nhau trong việc thực thi chính sách thương mại quốc tế ở Việt Nam: Khảo sát lịch sử từ “Đổi mới” đến nay
• Nghĩa vụ của Việt Nam trong các cam kết về các vấn đề phi mậu dịch như lao động, môi trường trong các hiệp định FTA thế hệ mới, và các tác động tiềm tàng đối với các tác nhân trong ngành
• Vai trò của gắn kết xã hội / kết nối / mạng lưới hoặc vai trò của trường đại học đối với các hoạt động của các bên liên quan trong việc thực hiện các cam kết của Việt Nam
• Sự kết nối và hợp tác (cơ chế phối hợp) giữa các cơ quan – trường học – chính phủ nhằm thúc đẩy việc thực hiện các cam kết của Việt Nam trong WTO và các FTA thế hệ mới
• Nghiên cứu tương lai (do FTU tài trợ) của 01 nhóm nghiên cứu FTU, được phát triển từ một trong các nghiên cứu trên – Bắt đầu từ năm thứ 4 của dự án.
• Sự kết nối và hợp tác (cơ chế phối hợp) giữa các cơ quan – trường học – chính phủ nhằm thúc đẩy việc thực hiện các cam kết của Việt Nam trong WTO và các FTA thế hệ mới
• Nghiên cứu tương lai (do FTU tài trợ) của 01 nhóm nghiên cứu FTU, được phát triển từ một trong các nghiên cứu trên – Bắt đầu từ năm thứ 4 của dự án.

Phát triển chương trình đào tạo và giảng dạy

• Thiết kế và triển khai 3 khóa học ngắn hạn:
  – Thương mại và Đầu tư
  – Thương mại kỹ thuật số: Làm thế nào để giúp các doanh nghiệp Việt Nam hưởng lợi từ các cam kết của Việt Nam về thương mại điện tử trong WTO và các FTA đối với sự phục hồi sau COVID-19
  – Các vấn đề phi thương mại cam kết trong các FTA thế hệ mới: Thực thi và thách thức
• Thiết kế và triển khai 3 khóa học học thuật:
  – Thương mại và Đầu tư
  – Chính sách và Luật thương mại kỹ thuật số
  – Các vấn đề phi truyền thống trong thương mại quốc tế
• Cập nhật và triển khai 3 chương trình giảng dạy:
  – Thạc sĩ về Chính sách và Luật Thương mại Quốc tế
  – Cử nhân Thương mại Quốc tế
  – Cử nhân Luật Thương mại Quốc tế

Truyền thông và Sự kiện

• Lễ ra mắt
• Năm hội thảo tham vấn
• Trang web “Dự án WTO chair Việt Nam”
• Diễn đàn Việt Nam về Thương mại Quốc tế (VFIT)
• Cuộc thi Tranh luận Thương mại Quốc tế Việt Nam (VIT- Moot) dành cho sinh viên các trường đại học trên toàn quốc
• Sáu hội thảo học thuật
• Lễ bế mạc

TRỌNG TÂM CỦA CHƯƠNG TRÌNH

Chương trình WTO Chairs

• Nhằm mục đích nâng cao kiến thức và hiểu biết về hệ thống thương mại đa phương cho các học giả, nhà hoạch định chính sách và người dân tại các nước đang phát triển và các nước kém phát triển bằng thông qua các hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và tranh luận công khai về thương mại quốc tế tại các trường đại học và viện nghiên cứu.
• Thúc đẩy nghiên cứu và xây dựng năng lực cần thiết và thích ứng với hoàn cảnh thực tế cho các nhà hoạch định chính sách của chính phủ và các bên liên quan khác.
• Cung cấp hỗ trợ tài chính và các hỗ trợ quan trọng khác cho các WTO Chairs trong chương trình bốn năm. Đây là một phần trong nhiệm vụ hợp tác kỹ thuật của WTO nhằm nâng cao năng lực về con người và thể chế của các thành viên chương trình nhằm tận dụng tối đa những tác động tích cực của hệ thống thương mại đa phương.
• Bao gồm tổng cộng 36 tổ chức với nhóm 17 Chairs tham gia vào chương trình bốn năm hiện tại và 19 Chairs được tài trợ trong các chu kỳ chương trình trước đó cũng đang tiếp tục tích cực tham gia vào mạng lưới.

HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

Chương trình WTO Chairs được khởi động vào năm 2010. Chương trình này thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và tiếp cận cộng đồng liên quan đến các nhà hoạch định chính sách của chính phủ và các bên liên quan khác tại các trường đại học ở các nước đang phát triển và các nước kém phát triển.

Các tổ chức học thuật được trao chức Chủ tịch WTO nhận được hỗ trợ trong các lĩnh vực nghiên cứu, phát triển chương trình giảng dạy và các hoạt động tiếp cận cộng đồng. Các Chairs được lựa chọn thông qua một quá trình cạnh tranh. Mười bốn tổ chức ban đầu đã được chọn tham gia Chương trình WTO Chairs cho nhiệm kỳ bốn năm vào năm 2009. Bảy tổ chức đã tiếp tục được lựa chọn tham gia Chương trình vào tháng 5 năm 2014. Sau khi kêu gọi đăng ký cho Giai đoạn 3 của Chương trình, WTO đã nhận được hơn 120 đơn đăng ký. 17 tổ chức đã được chọn tham gia mạng lưới các Chairs của Chương trình WCP vào tháng 12 năm 2021. Với mạng lưới hiện bao gồm 36 trường đại học, sự kiện này càng làm đa dạng hóa hơn nữa tính đại diện của Chương trình WTO Chairs trên toàn cầu