DIỄN ĐÀN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VIỆT NAM LẦN THỨ 2 (VFIT 2) 2025: Các động lực tăng trưởng mới cho thương mại quốc tế của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình

174

Kể từ chính sách Đổi mới năm 1986, thương mại quốc tế đã là đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, đặc biệt nhờ vào những lợi thế về lao động giá rẻ, tài nguyên thiên nhiên phong phú, vị trí địa lý thuận lợi và chính sách mở cửa hiệu quả. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn phát triển mới, những lợi thế truyền thống này đang dần bộc lộ giới hạn. Lợi thế chi phí lao động đang suy giảm do cạnh tranh khu vực, quá trình công nghiệp hoá toàn cầu đang chuyển sang giai đoạn “công nghệ hóa”, trong khi dư địa khai thác tài nguyên ngày càng thu hẹp. Bên cạnh đó, sức ép từ biến đổi khí hậu, yêu cầu phát triển bền vững và thay đổi thị hiếu tiêu dùng toàn cầu đang khiến các mô hình tăng trưởng dựa vào “lợi thế tĩnh” trở nên lỗi thời. Để tham gia định hình và định vị mình trong các chuỗi cung ứng chiến lược toàn cầu, một trong những điều kiện tiên quyết là nhận diện và khai thác các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng một cách toàn diện, đồng bộ và hiệu quả, bao gồm cả các động lực mới xuất hiện cũng như làm mới những lợi thế thương mại truyền thống của Việt Nam.

Hiện nay, khi thế giới đang đối mặt với tình trạng đa khủng hoảng (poly-cri- sis), thương mại quốc tế buộc phải thích nghi và tái định hình. Các xu hướng mới của thương mại quốc tế – các hiệp định thương mại thế hệ mới (FTAs), thương mại số, thương mại bền vững, và tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu – đang nổi lên như những động lực thay thế và dẫn dắt mới. Các FTAs thế hệ mới không chỉ là bệ phóng để tái cơ cấu liên kết chặt chẽ với các tập đoàn đa quốc gia dẫn dắt chuỗi, nhằm củng cố vững chắc vị thế trong các chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn giúp nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng cường sức chống chịu và khả năng thích ứng. Thương mại số với các sản phẩm số hay mô hình kinh tế mới dựa trên nền tảng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo sẽ tối ưu hóa thương mại và logistics. Thương mại bền vững với các cam kết về thể chế, lao động, môi trường, và sở hữu trí tuệ đòi hỏi việc hoàn thiện thể chế trong nước để biến chúng thành lợi thế cạnh tranh thực chất, góp phần đưa các chuẩn mực, tiêu chí trong nước tiệm cận và đáp ứng các chuẩn mực, quy định quốc tế. Khác với giai đoạn trước, các động lực này mang tính “động”, không chỉ là yếu tố thúc đẩy mà còn là công cụ cần được Nhà nước “chính sách hoá” để tạo lập lợi thế và định hình tương lai. Doanh nghiệp phải chủ động thích ứng, đầu tư và tái cấu trúc để tham gia hiệu quả thay vì phản ứng một cách thụ động.

Trong thế giới đang chuyển động nhanh hơn bao giờ hết, doanh nghiệp nào nhìn thấy được “động lực mới”, doanh nghiệp đó có cơ hội làm chủ tương lai. Các xu hướng mới trong thương mại quốc tế không còn là lựa chọn, mà đã trở thành định hướng bắt buộc nếu Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam muốn tránh tụt hậu. Các doanh nghiệp có đủ khả năng chuyển hóa những xu hướng bên ngoài thành năng lực cạnh tranh nội tại mới có thể tham gia thực chất vào các chuỗi giá trị toàn cầu với vai trò tích cực, thay vì lệ thuộc vào các vị trí gia công hoặc lắp ráp giá trị thấp.

Tiếp nối thành công của Diễn đàn đầu tiên, Diễn đàn Thương mại Quốc tế Việt Nam lần thứ 2 (VFIT 2) sẽ chính thức diễn ra trong khuôn khổ Chương trình WTO Chairs tại Trường Đại học Ngoại thương với chủ đề “Các động lực tăng trưởng mới cho thương mại quốc tế của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình”. VFIT 2 là không gian đối thoại đa chiều, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia học thuật, đại diện doanh nghiệp và tổ chức quốc tế nhằm cùng nhau nhận diện, thảo luận và kiến tạo các động lực chuyển đổi mới trong bối cảnh thế giới đang tái định hình mạnh mẽ. Diễn đàn không chỉ là nơi lan tỏa tri thức và thực tiễn, mà còn góp phần xây dựng tiếng nói học thuật – chính sách có giá trị, hướng tới một thương mại quốc tế công bằng, linh hoạt và bền vững hơn cho Việt Nam.

Vui lòng xem thông tin chi tiết tại đây: VFIT 2 CfP VIE _ Ex